T24 Dış Haberler
Cornell Üniversitesi’nden bilim insanları, bugüne kadar kaydedilen en siyah kumaşı üretti. Peki böylesine karanlık ve ışığı neredeyse tamamen yutan bir materyal gerçek hayatta nasıl kullanılabilir? Araştırma ekibi bunun yanıtını yaratıcı bir şekilde verdi: Kumaş, doğadaki en siyah canlılardan biri olan magnificent riflebird (tüylü cennetkuşu) model alınarak tasarlanan bir kokteyl elbiseye dönüştürüldü.
Riflebird türü kuşlar, çiftleşme danslarında kullandıkları aşırı mat ve ışığı yutan tüyleriyle biliniyor. Kanatları o kadar koyu ki, üzerlerine düşen ışığın neredeyse tamamını absorbe ederek adeta boşluk hissi yaratıyor; kuş sanki fotoğraftan silinmiş gibi görünürken yalnızca göğsündeki parlak yeşil-mavi şerit seçilebiliyor.
Cornell ekibi, bu doğal yapıyı tersine mühendislik tekniğiyle yeniden oluşturarak yalnızca %0,13 yansıtıcılığı olan ultrasiyah bir kumaş elde etti. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bu oran, “ultrablack” tanımının çok altına düşüyor; zira ultra siyah sayılmak için sınır %0,5. Daha önce karbondan yapılan nanotüp tabanlı süpersiyah materyaller geliştirilmiş olsa da bunlar giyilebilir değildi ve daha çok teleskop gibi hassas cihazlarda kullanılıyordu. Cornell’in geliştirdiği kumaş ise nefes alabilen, esnek ve yıkanabilir olmasıyla fark yaratıyor yani gerçek bir tekstil ürünü olarak kullanılabilir ilk ultra siyah materyal konumunda.
Kumaşın üretimi merinos yünü ile başlıyor. Elyaf önce sentetik melanin türü olan polidopamin ile boyanıyor, ardından plazma odasında işlenerek yüzeyde ışığı hapseden nano çıkıntılar (nanofibriller) oluşturuluyor. Bu yapı, riflebird tüylerindeki mikroskobik kancalı barbüllerin bire bir benzerini taklit ediyor ve ışığın geri yansımasını neredeyse tamamen engelliyor. Üstelik bu etki yalnızca tek açıdan değil, geniş görüş açılarından bakıldığında bile korunuyor.
Cornell araştırmacıları kumaşı önce modada görünür kılmayı tercih etti ve riflebird’e gönderme yapan ultra siyah elbiseyi, kuşun parlak göğüs renginin işlendiği detayla birlikte sergiledi. Ancak bilim insanlarına göre bu keşfin modanın ötesinde çok daha geniş kullanım alanı var. Ultra siyah kumaş gelecekte kamera sensörlerinden teleskoplara, güneş panellerinden optik cihazlara kadar pek çok teknolojide ışık kaybını azaltmak için kullanılabilir.
Ekip, materyal için geçici patent başvurusu da yaptı. Bu da ultra siyah kumaşın kısa süre içinde ticari ürünlerde karşımıza çıkabileceği anlamına geliyor.
