Bahar aylarında polenlerin havaya karışmasıyla birlikte birçok kişi hapşırık, burun akıntısı ve göz yaşarması gibi şikayetlerle karşılaşıyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ergün Tozkoparan, sıklıkla basit bir nezle ile karıştırılan bahar alerjisinin (alerjik rinit), aslında bağışıklık sisteminin polenlere verdiği aşırı bir tepki olduğunu vurguluyor.
Bahar Alerjisinin En Sık Görülen 7 Belirtisi
Alerjik rinit belirtileri genellikle belirli bir mevsimde yoğunlaşır ve şu şekilde kendini gösterir:
-
Sık Hapşırma: Arka arkaya gelen hapşırık atakları.
-
Burun Akıntısı: Su gibi berrak ve akışkan burun akıntısı.
-
Burun Tıkanıklığı: Gece saatlerinde artış gösteren ve uyku kalitesini düşüren tıkanıklık.
-
Kaşıntı: Burun ve damakta hissedilen sürekli kaşınma isteği.
-
Göz Şikayetleri: Gözlerde kaşıntı, kızarıklık ve sulanma.
-
Boğaz ve Öksürük: Üst solunum yolundaki tahrişe bağlı gelişen kaşıntı ve kuru öksürük.
-
Solunum Güçlüğü: Bazı vakalarda nefes darlığı veya hırıltılı solunum.
İlaç Tedavisinde Doğru Yaklaşımlar
Tedavi sürecinde en çok karıştırılan konu burun spreyleridir. Uzmanlar, ilaçları iki ana gruba ayırarak kullanım süreleri konusunda uyarıyor:
Kortizon İçeren Alerji Spreyleri
Bu ilaçlar burun içindeki alerjik iltihabı hedef alır. Toplumdaki yaygın inanışın aksine bağımlılık yapmazlar. Şikayetler başlar başlamaz veya polen sezonu öncesinde düzenli kullanıldığında en yüksek verimi sağlarlar.
Burun Açıcı (Dekonjestan) Spreyler
Kısa süreli ferahlama sağlasalar da, bir haftadan uzun kullanıldıklarında burun tıkanıklığını kronik hale getirebilir ve bağımlılık riski taşırlar. Uzun süreli alerji tedavisi için uygun değildirler.
Antihistaminikler ve Aşı Tedavisi
Antihistaminik ilaçlar; hapşırma ve kaşıntı gibi semptomları hızla hafifletir. Daha kalıcı bir çözüm arayan hastalar için ise İmmünoterapi (Alerji Aşısı) uygulanabilir. Bu yöntemde, vücuda alerjen madde düşük dozlarda verilerek bağışıklık sisteminin bu maddeye karşı tolerans geliştirmesi hedeflenir. Bu süreç genellikle 3 ila 5 yıl sürmektedir.
Polenlerden Korunmak İçin Pratik Öneriler
Alerji belirtilerini minimize etmek için yaşam tarzında yapılacak değişiklikler büyük önem taşır:
-
Polen yoğunluğunun zirve yaptığı sabah 05.00-10.00 saatleri arasında dışarı çıkmaktan kaçının.
-
Dışarıdan eve geldiğinizde kıyafetlerinizi değiştirin ve saçlarınızdaki polenleri temizlemek için duş alın.
-
Pencereleri uzun süre açık bırakmayın, özellikle rüzgarlı günlerde kapalı tutun.
-
Göz temasını azaltmak için geniş çerçeveli güneş gözlükleri kullanın.
-
Çamaşırlarınızı polen mevsiminde açık havada kurutmayın; liflere yapışan polenler şikayetleri tetikleyebilir.
-
Burun içini düzenli olarak serum fizyolojik veya tuzlu su ile yıkayarak polenlerden arındırın.
-
Evcil hayvanların tüylerinde biriken polenleri eve taşımaması için bakımlarını aksatmayın ve yatak odasından uzak tutun.
Alerji Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
| Yanlış | Doğru |
| Alerji ilaçları çok uyku yapar. | Yeni nesil antihistaminiklerin çoğu uyku yapma özelliğine sahip değildir. |
| Bitkisel kürler alerjiyi tamamen geçirir. | Bilimsel kanıtı yoktur; bazı bitkisel karışımlar reaksiyonu daha da artırabilir. |
| Arı poleni tüketmek alerjiye iyi gelir. | Polen alerjisi olan bireylerde arı poleni veya bal tüketimi ciddi reaksiyonlara neden olabilir. |
| Alerji tedavi edilemez bir hastalıktır. | Uygun ilaçlar ve immünoterapi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. |
Şikayetler haftalarca sürüyorsa, her yıl aynı dönemde tekrarlıyorsa veya nefes darlığı eşlik ediyorsa, doğru tanı ve tedavi planı için mutlaka bir göğüs hastalıkları veya alerji uzmanına başvurulmalıdır.
