Kazakistan’ın başkenti Astana’ya 480 kilometre mesafedeki 413 nüfuslu Kalaçi köyünde, sakinlerin aniden derin uykuya dalıp günler sonra hafıza kaybı ve aşırı cinsel dürtülerle uyanmasına yol açan gizemli salgının kesin nedeni, çevredeki maden ve kimyasal sızıntı iddialarına yönelik araştırmalara rağmen net olarak aydınlatılamadı.
Yerleşim yerinde her yaştan insanı etkileyen rahatsızlık, vatandaşların günlük işlerini yaparken veya yürürken aniden bilincini yitirmesiyle ortaya çıktı. Günlerce koma benzeri uykuda kalan hastalar kendilerine geldiklerinde sersemlik, şiddetli mide bulantısı ve geçmişi hatırlayamama gibi sorunlarla karşılaştı. Uyanış evresinde ise kontrol edilemeyen hiperseksüalite belirtilerinin sergilendiği kayıtlara geçti.
Vakaların yoğunlaşması üzerine incelemeler, bölgenin hemen yakınındaki Sovyet dönemine ait terk edilmiş uranyum madenine odaklandı. Kimi araştırmacılar havaya karışan radon ve karbonmonoksit gazlarının beyin fonksiyonlarını etkilediğini öne sürerken, Nazarbayev Üniversitesi bünyesindeki bilim insanları yeraltı sularına sızan kimyasalların tabloya yol açabileceğini belirtti. Buna karşın yürütülen testler, ağır semptomların kaynağını kesinleştirmeye yetmedi.
Sağlık endişeleri nedeniyle onlarca ailenin evlerini terk ederek göç ettiği köyde zaman içinde yeni vakaların görülmesi durdu. Nüfusu azalan Kalaçi’de yaşam normale dönmeye başlasa da, insanların günlerce uyumasına ve sonrasında yaşadıkları sıra dışı belirtilere neyin sebep olduğu tıp dünyasında aydınlatılamayan bir konu olarak kaldı.
