Konya’nın Meram ilçesinde yer alan antik Listra (Lystra) kentindeki kazıda bulunan iki parçalı bronz haç, uzman restoratör tarafından temizlenip koruma altına alındı.
Kazı başkanlığını NEÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu‘nun yürüttüğü Listra Antik Kenti, Hristiyanlığın yayılmasında önemli rol oynadığına inanılan Aziz Pavlus‘un ziyaret ettiği yerlerden biri olarak biliniyor.
Kazılarda kilise alanındaki mezarlarda haçlar ve çeşitli takıların olduğu metal buluntulara ulaşıldı.
Bunlar arasında Hristiyanlık tarihi açısından önemli ve nadir rastlanan, 9. ila 11. yüzyılları arasına tarihlendirilen bronz röliker (kutsal sayılan emanetlerin saklandığı dinsel obje) haç, kazı ekibini heyecanlandırdı.
Arkeoloji Müzesi’nde titizlikle yürütülen ve cerrahi hassasiyetle yapılan restore çalışmasında üzerinde geometrik motiflerin yer aldığı iki parçalı haç korumaya alındı.
Bronzdan haç, açılmayacak şekilde mühürlenmiş
“Sürpriz eserler ortaya çıkıyor. Önemli bir eserimiz şu anda temizleniyor. Bir röliker haç. Kazı alanında açılmamış şekilde tespit etmiştik. Mühürlendiği için esere zarar vermemek adına açamıyoruz. Yüzyılların getirdiği bozulmayı temizleyerek eserin gelecek kuşaklara net şekilde ulaşmasını sağlıyoruz. Genellikle rölikerler kazılarda kırık, açılmış ya da tek parça halinde ele geçer. Listra kazılarında birden fazla röliker bulduk ancak bunların tamamına yakını kırık haldeydi. Bu eser ise ilk yapıldığı dönemde mühürlenmiş ve kapatılmış şekilde bulunmasıyla bizi heyecanlandırdı.”
İçinden herhangi bir malzeme çıkmadı
Mimiroğlu, eserin perçinleme yöntemiyle kalıcı olarak mühürlendiğini, bu durumun dönemin kullanım anlayışına da ışık tuttuğunu ifade etti.
Rölikerlerin azizlere ya da kutsal kabul edilen nesnelere ait kalıntıları muhafaza eden kaplar olduğuna değinen Mimiroğlu, bazılarınınsa kolye gibi boyunda taşındığını dile getirdi.
Mimiroğlu, kazıda ortaya çıkarılan röliker haçta ise insan figürüne rastlanmadığını belirterek, şunları kaydetti:
“Bu röliker de boyunda bir kolye gibi taşınabilen bir haç. Geometrik motiflerle yapılmış basit bir süsleme çıktı. Açılmamakla beraber aralıktan baktığımızda içinde bir bulgu malzemesi görmedik. Üstünde kefen parçası kumaş vardı ancak iki kapağı açıldığında belli olur. Burada gördüğümüz o perçinlemede açılıp kapanacak mekanizma olmadığını ve mühürlendiğini anlıyoruz.”
(AA)
