Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) düzenlediği basın toplantısında, Türkiye’nin son dönemdeki kültür ve sanat projelerine ilişkin güncel verileri kamuoyuyla paylaştı. Bakan Ersoy, İstanbul’un iki tarihî mirası olan Haydarpaşa ve Sirkeci garlarından Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin programına kadar pek çok konuda açıklamalarda bulundu.
Haydarpaşa ve Sirkeci garları sanat adasına dönüşüyor
Haydarpaşa ve Sirkeci garlarınının İstanbul’un yeni kültür sanat adası olacağını belirten Ersoy, yaptığı açıklamada, “Bakanlığımız ile Devlet Demiryolları arasında Ağustos 2024’te imzalanan protokol kapsamında, Sultan II. Abdülhamid’in bizlere mirası olan, İstanbul’un iki ikonik tren garı Haydarpaşa ve Sirkeci Gar Sahalarını kültürel ve toplumsal miras olarak, bütüncül bir yaklaşımla koruyarak şehre kazandıracağız” dedi.
“Türkiye Kültür Yolu Festivali dünyanın en büyüğü”
Bakan Ersoy, 2021’de 80 mekânda ve 2.000’in üzerinde sanatçıyla başlayan Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin, her yıl artan etkisiyle uluslararası bir kültür markasına dönüştüğünü söyledi.
Ersoy, “Cumhuriyetimizin 100’üncü yılı olan 2023 yılından itibaren Avrupa Festivaller Birliği üyesi olan festivalimiz; geçtiğimiz yıl 8 ay boyunca 20 şehirde binden fazla etkinlik noktasında 50 bini aşkın sanatçının katılımıyla 9 bin 600’den fazla etkinliğe sahne oldu” ifadelerini kullandı.
2026 yılında Aydın, Eskişehir, Kahramanmaraş, Mersin, Ordu ve Sakarya illerinin de festivale dâhil edilerek 26 ilde düzenleneceğini kaydeden Ersoy, “Şehirlerimiz merakla bekliyor biliyorum; festival takvimimizi de belirledik. Türkiye Kültür Yolu Festivallerinin sosyal medya hesaplarından tarihlerimizi açıklıyoruz. 2027 yılında Balıkesir, Denizli, Hatay, Kocaeli, Muğla ve Tekirdağ illerimiz de doyasıya festival coşkusunu yaşayacak” dedi.
“UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde en çok unsuru olan ikinci ülke Türkiye”
Ersoy, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine 32 unsurun kaydedilmesiyle Türkiye’nin dünyada en fazla unsur kaydettiren ikinci ülke olduğunu hatırlattı. 102 ustanın “Yaşayan İnsan Hazinesi” olarak tescillendiğini belirten Ersoy, bu başarının kültürel süreklilik açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Devlet opera ve bale seyircisi 2024-2025 sezonunda yüzde 208 artış gösterdi
Devlet Tiyatrolarının 2017’de 41 sahneyle faaliyet gösterdiğini hatırlatan Ersoy, “Bugün 59 sahneye ulaştık. 2025-2026 sezonunda bu sayıyı 64’e çıkarmayı hedefliyoruz” dedi. Ersoy, seyirci sayısının da 2,5 milyona ulaşmasını hedeflediklerini ifade etti.
Her geçen gün yeni oyun sayısını artırdıklarını ve geçen sezon sahnelenen yerli oyun sayısının 99 olduğunu söyleyen Ersoy şunları kaydetti:
“Bu oyunlarımızı, seyircilerimizin yoğun ilgisini çeken yabancı eserlerle birleştirerek başarıyı yakalıyoruz. Geçtiğimiz sezon Kerbela, Rembetiko Efsanesi. Dracula Bir Dehşet Anatomisi, Anna Karanina gibi eserler büyük ilgi görmüştü. Bu yıl da Faust, Büyük Romulus, Ölü Çınarlar ve Gümüş Patenler gibi prestijli eserlerimizi sanatseverlerin beğenisine sunuyoruz.”
Devlet Opera ve Balesinin 2024-2025 sezonunda 1.228 temsil ile tarihî bir başarıya imza attığını belirten Bakan Ersoy, bu yıl için hedeflerinin 1.350 temsil ve seyirci sayısının da yüzde 208 artış göstererek 775 bin olduğunu ifade etti.
“Fındıkkıran temsilinin biletleri 45 saniyede tükendi”
Birçok oyunun beğeniyle takip edildiğini ve kapalı gişe sahnelendiğinin altını çizen Ersoy konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Bir gerçek var ki o da Fındıkkıran. Bu eser tüm dünyada “yeni yıl eseri” olarak sahneleniyor. Bu yıl tüm bölge müdürlüklerimizin de katılımıyla genel müdürlüğümüzün tüm salonlarında sahnelendi, hatta Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde de oynandı. Bu temsillerin her birinde biletler sadece 45 saniye içinde tükendi. Biletini gişeden almak isteyenler gece 3-4 gibi sıraya girdi. Benzer bir ilgiyi düzenlediğimiz festivallerde de yaşadık. Bu yıl ikincisi düzenlenen Anadolu Opera ve Bale Festivali yine büyük yankı uyandırdı. Geçtiğimiz yıl Şırnak’tan başlamıştık bu yolculuğa bu yıl ilk durak Bartın oldu. Bu tablo, kültür ve sanatı erişilebilir kılma vizyonumuzun, nitelikli üretimi yaygınlaştırma hedefimizin ve sanat kurumlarımıza duyduğumuz güvenin somut sonucudur.”
“Türk dizileri tüm dünyada 1 milyardan fazla kişiye doğrudan ulaşıyor”
Ersoy, sinema alanında; 2017 yılında 305 projeye yaklaşık 56 milyon lira destek sağlandığını, 2025 itibarıyla proje sayısının 390’a, destek tutarının ise 491,6 milyon liraya ulaştığı bilgisini paylaştı.
Sinemayı turizm tanıtımında etkili kullanmaya başladıklarının önemine dikkat çeken Ersoy, “Mini dizi stratejimiz ile ülkemizin tarihi ve turistik yerlerini Türk dizilerinin büyük üne sahip isimleri ile tanıtıyoruz. Ülkemizi bir hikâye üzerinden tanıtarak turistleri davet ediyor, bu yaklaşımı da proaktif bir stratejiye dönüştürüyoruz. Biliyorsunuz Türk dizileri tüm dünyada 1 milyardan fazla kişiye doğrudan ulaşıyor. Amerika’ dan Asya’ya, Avrupa’dan Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyada, üç kıtada ve yaklaşık 170 ülkede Türk dizilerini izlemek mümkün. Biz de bu başarıyı tanıtım stratejimizin bir parçası hâline getirme kararı aldık. Detayları kısa süre sonra kamuoyu ile paylaşacağız ancak şu bilgiyi sizlerle paylaşabilirim. Bu yıldan itibaren en az 3 kıtada, 10 ülkede yayınlanan dizilerimizde ülkemizin tanıtım stratejileriyle uyumlu içerik sunan bölümleri destekleyeceğiz. Böylelikle hem doğrudan milyonlarca insana ulaşacağız hem de ülkemizi, kültürümüzü dünyaya tanıtan dizi sektörümüze destekte bulunacağız” açıklamasında bulundu.
Güzel sanatlarda yüzde 72 artış
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’nün 2017-2018 döneminde 585 etkinlik düzenlediğini, bu rakamın 2024-2025’te 1.006’ya çıktığını belirten Ersoy, bu sezon ise 1.500 etkinlik hedeflendiğini söyledi.
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın bu yıl 200. yaşını kutlayacağını açıklayan Bakan Ersoy, “Geçtiğimiz yıl 108 konsere imza atan CSO’yu 7 bölgemizde düzenlenecek konserlerle daha fazla insanımıza ulaştıracağız” dedi.
13 binden fazla eser, Türkiye’ye geri getirildi
Ersoy, 2020 yılında kurdukları Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanlığı ile kültür varlıklarının iadesinde yeni bir dönemin başladığını söyledi. 2002–2026 yılları arasında toplam 13 bin 449 eserin ait olduğu topraklara getirildiğini açıklayan Ersoy, “Bu eserlerin büyük bölümünü oluşturan 9 bin 134’ü son 8 yılda ülkemize kazandırıldı” dedi.
Geçtiğimiz yıl Türkiye’ye iade edilen Marcus Aurelius heykelini hatırlatan Ersoy, uluslararası iş birlikleri ve ısrarlı takip sayesinde kültür varlığı iadesinin artık münferit değil, sonuç alan bir devlet politikası hâline geldiğinin altını çizdi. Bakan Ersoy, “Bu mücadele ve başarı tüm dünyada ses getiriyor. Artık elinde bu topraklara ait, yasadışı yollarla sahiplenilmiş kültür varlığı olan herkes biliyor ki, eğer o eserler bir şekilde tespit edilirse Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı o eserleri gelir ve alır” ifadelerini kullandı.
“Türkiye’de 12 ay süren kazı dönemi kalıcı hâle geldi”
Ersoy, “Geleceğe Miras” vizyonu doğrultusunda arkeoloji alanında başlatılan dönüşümle birlikte Türkiye’de artık 12 ay süren kazı döneminin kalıcı hâle geldiğini belirtti.
2018 yılında başlatılan bu uygulamayla yalnızca kazı sürelerinin değil, ayrılan kaynakların da rekor seviyelere çıkarıldığını aktaran Ersoy, 2025 itibarıyla 255 kazı alanının proje kapsamına alındığını ifade etti.
Ersoy, mevsim koşullarına uygun biçimde tüm yıla yayılan arkeolojik faaliyetlerle birlikte akademik üretimin de desteklendiğini; 2025 yılında 1.200’ün üzerinde uzman ve 3.000’in üzerinde çalışanın istihdam edildiğini kaydetti.
Aynı yıl içinde 15 binin üzerinde arkeolojik buluntunun bilim dünyasına kazandırıldığını belirten Bakan Ersoy, bu projeyi geçmişe saygının yanı sıra, geleceğe karşı bir sorumluluk olarak değerlendirdiklerini vurguladı.
