Hamilelik sırasında asetaminofen kullanımına ilişkin 43 çalışmayı inceleyen bilimsel inceleme, ABD Başkanı Donald Trump’ın iddiasının aksine, Tylenol adlı ilacın etken maddesi olan asetaminofenin otizm ya da diğer nörogelişimsel bozuklukların riskini artırdığına dair herhangi bir kanıt bulunmadığı sonucuna vardı.
The New York Times’da yer alan habere göre, The Lancet’te yayımlanan çalışma hamilelik sırasında asetaminofen kullanımına ilişkin 43 çalışmayı inceledi. Raporun başyazarı ve Londra Üniversitesi’ne bağlı St. George’s Hastanesi’nde kadın hastalıkları ve anne–fetüs tıbbı profesörü olan Dr. Asma Khalil incelemeye ilişkin “Otizm, D.E.H.B. (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) ya da zihinsel yetersizlik riskinde klinik açıdan anlamlı bir artış tespit etmedik” ifadelerini kullandı. Dr. Khalil, asetaminofenin hamilelikte ağrı ya da ateş durumlarında önerdikleri “birinci basamak tedavi” olmaya devam ettiğini söyledi.
Hamilelikte asetaminofen kullanımı ile nörogelişimsel bozukluk riski arasında olası bir bağlantıyı inceleyen çalışmalar ise çelişkili sonuçlar ortaya koydu: bazıları herhangi bir ilişki bulmazken, bazıları riskte küçük artışlar tespit etti.
ABD Başkanı Donald Trump, geçen eylül ayında bir basın toplantısında Tylenol isimli ilacın hamilelikte kullanılması durumunda çocuklarda otizme yol açacağını öne sürmüştü. ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy’nin kampanyasının ana unsurlarından biri ABD’de çocuklarda artan otizm oranlarının nedenlerini tespit etmekti.
Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji de dâhil olmak üzere dünya genelindeki tıp kuruluşları, Trump’ın açıklamalarına itiraz etmişti. Kuruluşlar, doktorların zaten hamile hastalarına asetaminofeni dikkatli kullanmalarını tavsiye ettiğini ve hamilelikte tedavi edilmeyen ateşin anne ve bebek için sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunmuştu.
Tıp dünyasını zorlayan araştırma
Bilim insanları, asetaminofen beyne geçtiği ve hamilelik sırasında plasentayı da aştığı için ilacın fetüsün beyin gelişimi üzerindeki olası etkilerini on yılı aşkın süredir araştırıyor. Ancak bu konuda kesin sürece varmanın zor olduğu belirtiliyor. Tıp araştırmalarında altın standart kabul edilen randomize, kontrollü klinik çalışmalar, hamile kadınlar üzerinde araştırma yapılmasına ilişkin etik sorunlar nedeniyle bugüne kadar yürütülmedi.
Geçen ağustos ayında Harvard Üniversitesi ile Mount Sinai Icahn Tıp Fakültesi’nden araştırmacılar tarafından yayımlanan ve eylül ayında Trump’ın sağlık danışmanları tarafından da atıf yapılan bilimsel bir derleme, asetaminofen ile otizm arasında bir bağlantı olduğuna dair kanıtlar bulunduğu sonucuna varmıştı.
Ancak Dr. Khalil’e göre, söz konusu derlemede yer alan bazı çalışmalar,altta yatan faktörleri hesaba katmıyordu. Khalil’e göre, kadınlar hamilelikleri sırasında enfeksiyonlar ve ateş gibi sağlık sorunları nedeniyle asetaminofen kullanırken bu sağlık problemleri de nörogelişimsel bozukluk riskini artırabiliyor.
Yeni derleme, bu tür olası karıştırıcı faktörleri dikkate almayan tüm çalışmaları dışarıda bıraktı. Ayrıca genetiğin rolünü hesaba katmaya çalışan, aynı anneden doğan kardeşleri karşılaştıran çalışmalara daha fazla ağırlık verdi. Genetiğin, otizm riskine önemli ölçüde katkıda bulunduğu biliniyor.
