Bölgesel savaşların gölgesinde geçen üç yılın ardından İsrail, geleceğini belirleyecek genel seçimler için yarın sandık başına gidiyor. Kamuoyu yoklamaları, iktidar koalisyonu ile ana muhalefet bloğunun başa baş bir yarışta olduğunu gösteriyor. Seçimden siyasi bir kilitlenme çıkabileceği de ifade ediliyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğinde bir savaştan çıkıp yenisine giren İsrail halkı, Salı günü yapılacak seçimlere hazırlanıyor. Yaklaşık yarım milyon gencin ilk kez oy kullanacağı seçimde, 70 bine yakın İsrailli oy vermek için yurt dışından ülkeye döndü.
Cumartesi gecesi Tel Aviv merkezinde toplanan geniş muhalif kitleler hükümetin değişmesi için slogan atarken, yerleşimcilerin başını çektiği sağcı kesim Netanyahu’nun “İran’da işi bitirmesini” talep ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’tan destek alan Netanyahu için gelecek yarın belirlenecek.
Netanyahu’nun baş rakibi
Tel Aviv sokaklarını dolduran İsrailliler, ülkenin barışa tekrar kavuşabileceğine inanıyor. Ancak onlar için Netanyahu hükümetinin değişmesi şart.
21 yaşındaki Omri adlı seçmen, “İyimseriz. Barış, güvenlik, yolsuzluğun sona ermesini ve yobazların yönetimden uzaklaştırılmasını istiyorum” ifadelerini kullandı.
Anketlere göre iktidar koalisyonu ile ana muhalefet bloğu arasındaki yarış başa baş seyrediyor. Seçim kampanyasında yapay zeka videoları gibi yeni yöntemlerin yanı sıra siyasette yeni bir isim de öne çıkıyor.
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot ve liderliğini yaptığı Yashar Partisi, anketlerde Başbakan Binyamin Netanyahu ve partisi Likud ile kafa kafaya gidiyor. Fas kökenli bir aileden gelen ve ılımlı tavrıyla dikkat çeken Eisenkot, kendisini “kentli zengin” kesimden ziyade “halktan biri” olarak konumlandırıyor.
Gazze Savaşı’nda oğlunu kaybeden Eisenkot, seçim çalışmaları kapsamında Ramle kentindeki Etiyopyalı Yahudilere ait toplum merkezinde yaptığı konuşmada, “Bu seçimler güvenlik, ekonomi ve eğitim gibi birçok konuyla ilgili; ancak esas olarak İsrail Devleti’nin kimliği ve nasıl bir İsrail görmek istediğimizle ilgilidir. Yahudi, demokratik, liberal, hoşgörülü ve eşitlikçi bir devlet” açıklamasında bulundu.
Demokrasi mücadelesi
Muhalefet liderleri, Netanyahu hükümetinin yargı yetkilerini kısıtlama girişimlerini ve 7 Ekim 2023 saldırılarına ilişkin devlet soruşturma komisyonu kurulmasını reddetmesini eleştiriyor. Eisenkot ve diğer muhalif isimler, seçmenlere bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması ve Haredilerin askerlik hizmetine alınmasına ilişkin yargı kararlarının uygulanması vaadinde bulunuyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu ise kampanyasını “Teslim Olmak Yok” sloganı etrafında “güvenlik” vurgusuyla yürütüyor. 3 yıldır ülkesini savaştan çıkarmayan Netanyahu, Gazze, Lübnan ve İran’daki askeri operasyonların ülkeye yönelik varoluşsal tehditleri azalttığını savunuyor.
Kudüs’teki Mahane Yehuda pazarında Netanyahu destekçisi Shlomi Bashar, “7 Ekim’den sonra tüm Orta Doğu’yu değiştirdi. İşi bitirebilmesi için yeniden seçilmesine ihtiyacımız var” değerlendirmesini yaptı.
Netanyahu, rakip muhalefet partilerinin çoğunluğu sağlamak için Arap partileriyle ittifak kurabileceğini öne sürerek bu durumun ulusal güvenliği tehlikeye atabileceğini iddia ediyor. Ülke nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturan Arap seçmenlerin bu seçimde belirleyici konumda olabileceği kaydediliyor.
İsrailliler savaş istiyor
7 Ekim sonrası ilk seçimde, Likud’un kalesi konumundaki Gazze sınırındaki Sderot gibi bölgelerde seçmen tercihlerinin daha sağ kulvara kaydığı gözleniyor.
Bölgesel sivil savunma birimi başkanı Eyal Hajbi, geleneksel olarak Likud’a oy verdiklerini ancak bu seçimde Itamar Ben Gvir’in liderliğindeki aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi’ne oy vereceğini belirterek, “Benim için 7 Ekim’den sonra hepsini yok etmeliyiz. Gazze’ye dair anlayışım değişti” dedi.
Yedioth Ahronoth gazetesinin 9 Ekim’de yayımladığı ankete göre ilk kez oy kullanacak seçmenlerin yüzde 16’sından fazlasının aşırı sağcı partileri tercih edeceği öngörülüyor.
Sderot’ta din okulunda okuyan 18 yaşındaki Aviad Elmahach, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in liderliğindeki Dini Siyonizm Partisi’ne oy vereceğini ifade ederek, “genç kuşağın barışçıl yolların işe yaramayacağını anladığını ve güç kullanılması gerektiğini düşündüğünü” belirtti.
Yerleşimler her şartta sürecek
İktidar ve muhalefet arasındaki iç politika ayrışmasına rağmen, temel dış politika konularındaki yaklaşımlar benzerlik gösteriyor. Gadi Eisenkot, Gazze’deki Hamas yönetimini ABD öncülüğündeki bir plan veya askeri yöntemlerle 18 ay içinde sona erdirme sözü verirken, işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşimlerin sürdürülmesini destekliyor. Muhalefet liderlerinin hiçbiri tam bir Filistin devleti kurulması fikrini açıkça taahhüt etmiyor.
Anket sonuçları, Salı günü yapılacak oylamanın hük
