Avustralya’daki Queensland Üniversitesi laboratuvarında 1927 yılından bu yana kesintisiz sürdürülen dünyanın en uzun soluklu bilimsel çalışması Zift Damlası Deneyi’nde, yaklaşık bir asırlık süreçte beklenen onuncu damlanın düşüş penceresine girildi. Bugüne kadar gerçekleşen dokuz damlamanın hiçbirine canlı şahitlik edilememesi nedeniyle küresel bilim meraklıları gelişmeleri canlı yayında kesintisiz izlemeye başladı.
Fizik profesörü Thomas Parnell tarafından taşlaşmış gibi sert görünen ziftin akışkanlığını ispatlamak amacıyla başlatılan deneyde huniye aktarılan reçine, üç yıllık durulma sürecinin ardından 1930’da serbest bırakıldı. Sudan 230 milyar kat daha yüksek akışkanlık direncine sahip olan bu koyu katran, yer çekiminin etkisiyle son derece yavaş biçimde damla formunu alıyor.
Yıllar Süren Bekleyiş ve Kaçırılan Anlar
Guinness Rekorlar Kitabı’nda kesintisiz en uzun süren deney unvanını koruyan süreçte, ilk yedi damla 1938 ile 1988 yılları arasında kaydedildi. Ortama klima kurulmasıyla düşen hava sıcaklığı damlama periyodunu 12 ila 13 yıla çıkarırken, araştırmaya 52 yılını veren John Mainstone 1988 yılındaki yedinci akışı beş dakikalık kahve molasında kaçırdı. Sekizinci damlanın düştüğü 2000 yılında ise kayıt için kurulan kamera sistemi yirmi dakikalık elektrik kesintisine kurban gitti.
Dokuzuncu damla 2014 yılında alttaki behere temas edince, yeni görevli Andrew White’ın standı düzeltme girişimi sırasındaki sarsıntıyla mekanik olarak koptu. Gözleme ömrünü adayan Mainstone ise bu düşüşten sekiz ay önce, 2013 senesinde hiçbir damlamayı göremeden yaşamını yitirdi.
Bilim dünyasına katkıları nedeniyle 2005’te Ig Nobel Fizik Ödülü alan düzenekte onuncu damlanın 2026 ortası ile 2027 sonbaharı arasında düşmesi öngörülüyor. Tarihe tanıklık etmek isteyen çok sayıda izleyici, internet ortamındaki canlı yayınları kesintisiz biçimde takip ediyor.
