İran’da internet üzerinden başörtüsü takmadan canlı konser icra eden müzisyen Parastoo Ahmadi ve çalışma ekibine verilen 74’er kırbaç cezası, temyiz mahkemesi tarafından duruşma yapılmaksızın kesinleştirildi. Kararla birlikte sanatçıya yönelik iki yıllık mesleki faaliyet ve yurt dışına çıkış kısıtlamaları da yürürlükte kaldı.
29 yaşındaki Ahmadi, Aralık 2024 döneminde YouTube üzerinden yayımlanan canlı dinletisinde kolsuz bir elbise tercih etmişti. Milyonlarca kullanıcıya ulaşan yayının ardından Kum kentindeki ceza mahkemesi, sanatçı ile beraberindeki sekiz kişilik ekibi kamu ahlakını zedelemek suçlamasıyla mahkûm etmişti.
Hukuki sürece ilişkin BBC’ye değerlendirmede bulunan sanık avukatlarından biri mahkeme kararını eleştirerek şu açıklamayı yaptı:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Sanat Dünyası ve Hak Örgütlerinden Tepkiler
Yargı kararı kamuoyunda ve uluslararası camiada geniş yankı uyandırdı. Sürgünde yaşayan şarkıcı Googoosh, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh ise “Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
sözleriyle tepkisini dile getirdi. Uluslararası Af Örgütü de açıklamasında “Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
vurguladı.
Giyim Kuralları ve Artan Toplumsal Gerilim
Şeriat kurallarının tatbik edildiği İran’da kadınların kamusal alanda saçlarını örtmesi ve hatlarını kapatan kıyafetler giymesi yasal zorunluluk teşkil ediyor. Ocak 2024’te benzer gerekçeyle 74 kırbaç cezasına çarptırılan aktivist Roya Heshmati de infaz sırasında zorla başörtüsü taktırıldığını ve darbelere maruz kaldığını aktarmıştı.
2022 yılında Mahsa Amini’nin gözaltında hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolardan bu yana kadınlar giyim kısıtlamalarına karşı duruş sergilemeyi sürdürüyor. Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, bölgesel gerilimler sebebiyle yetkililerin “şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
belirtti.
