ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Grönland üzerindeki askeri gücünü artıran ve yeni tesisler kurulmasının önünü açan 10 sayfalık yeni uzlaşmayı onayladı. Salı günü kamuoyuyla paylaşılan resmi metin, bölge topraklarının mülkiyet devrini içermezken, Grönland yönetimi ilk defa doğrudan uluslararası bir sözleşmeye imza atan taraf konumuna geldi.
Ocak ayında adanın tamamen ABD kontrolüne geçmesi yönündeki arzusunu dile getiren Trump, konuya dair şu ifadeleri kullanmıştı:
“Başarı için psikolojik olarak gerekli olanın bu olduğunu hissediyorum. Mülkiyet size sadece bir belge imzalamakla veya bir üsse sahip olmakla elde edemeyeceğiniz şeyler ve unsurlar sağlar”
Yeni anlaşmanın mülkiyet devri içermemesi Trump açısından kayda değer bir geri adım niteliğinde görüldü. Danimarkalı yetkililer ise ABD Başkanı’nın “Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için muazzam” olarak nitelendirdiği mutabakattan vazgeçmesinden çekindikleri için mülkiyet meselesini öne çıkarmaktan kaçındı.
Müzakere Süreci ve Diplomatik Yansımalar
Metnin hazırlanışında yer alan diplomasi kaynakları, aylardır dikkatle sürdürülen müzakerelerin ardından taslağı Trump’a sunmak üzere en doğru anın beklendiğini aktardı. ABD’nin adadaki askeri varlığı 1951 anlaşmasına dayanırken, Başkan Yardımcısı JD Vance Mart 2025’te Pituffik Uzay Üssü’ne yaptığı ziyarette Çin ve Rusya’nın faaliyetlerine dikkat çekerek konuştu:
“Grönland’da kafamızı kara gömmüp görmezden gelemeyiz”
Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü araştırmacısı Mikkel Runge Olesen süreci şu sözlerle değerlendirdi:
“Nispeten sınırlı değişiklikler için ödenmesi son derece yüksek bir bedel”
Olesen, müzakereler boyunca tırmanan gerilimin Grönland, Danimarka ve Avrupa ilişkilerinde kalıcı hasara yol açtığını kaydetti.
Varılan mutabakat Grönland ile Danimarka cephesinde rahatlama yarattı. Danimarka Parlamentosu Üyesi ve Grönland’ın sol eğilimli bağımsızlık yanlısı partisinin mensubu Naaja Nathanielsen, adanın Danimarka ile birlikte ilk defa uluslararası bağlayıcılığı bulunan bir metne doğrudan imza koyduğunu belirtti:
“İlk kez masada gerçekten bir sandalyemiz oldu. Bu gurur duyduğumuz bir şey”
Nathanielsen, bu durumun gelecekteki dış politika bağımsızlığı için bir örnek oluşturacağını ifade etti.
Belgede ayrıca Grönland’ın gelecekte bağımsızlığını ilan etme ihtimaline yönelik özel bir koşul yer aldı. Anlaşma metninde şu hüküm yer aldı:
“Grönland’ın bağımsız bir devlet olmak amacıyla kendi kaderini tayin etme hakkını kullanması durumunda, Danimarka Krallığı Hükümeti ve Grönland Hükümeti, bağımsız Grönland devletinin NATO’da kalmayı kabul etmesini birlikte sağlayacaktır”
