Frontiers in Animal Science dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırma, vegan diyetle beslenen kedilerde obezite ve buna bağlı sağlık sorunlarının, et bazlı geleneksel diyetle beslenenlere göre daha az görüldüğünü ortaya koydu. Çevrim içi yürütülen çalışmada, en az bir yıl boyunca et bazlı (%90) ya da vegan (%10) diyetle beslenen 1.305 kediye dair bakım verenlerin bildirdiği veteriner değerlendirmeleri incelendi.
Yaş, cinsiyet, kısırlaştırılma durumu, aktivite düzeyi ve beslenme uygulamaları gibi etkenler hesaba katıldığında, vegan beslenen kedilerin fazla kilolu olarak değerlendirilme ihtimalinin %34 daha düşük olduğu görüldü.
Ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirtildi; bunun kısmen vegan beslenen kedi sayısının görece az olmasından kaynaklandığı ifade edildi. Vücut ağırlığıyla ilişkili bazı sağlık sorunlarına ise vegan beslenen kedilerin hiçbirinde rastlanmadı. Araştırmacılar, bulguların daha fazla araştırma gerektiren ilgi çekici bir eğilime işaret ettiğini vurguluyor.
Fazla kilo ve obezite evcil kedilerde yaygın bir sorun. Veterinerlik araştırmaları, kedilerin yaklaşık %30 ila %60’ının fazla kilolu veya obez olduğunu tahmin ediyor. Aşırı kilo; artrit, diyabet, idrar yolu hastalıkları ve yaşam kalitesinin düşmesi gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.
Araştırmanın lideri ve Avustralya’daki Murdoch University School of Veterinary Medicine Yardımcı Profesörü Andrew Knight, bulguların kesin sonuçlar ortaya koymamakla birlikte ilgi çekici eğilimler gösterdiğini belirtti.
“Kedilerini vegan diyetlerle besleyen kişiler ayrıca osteoartrit ile diğer kas-iskelet sistemi ve hareket sorunları gibi vücut ağırlığıyla ilişkili rahatsızlıkların daha düşük oranlarda görüldüğünü bildirdi. Ancak vegan beslenen kedilerin sayısının görece az olması, bu sonuçların kesin olarak değerlendirilemeyeceği anlamına geliyor”
Knight, vegan beslenen kedilerin çoğunun ağırlıklı olarak kuru mama tükettiğini ve gün boyunca mamaya erişme olasılıklarının daha yüksek olduğunu söyledi. Bu beslenme biçimlerinin normalde fazla kilolu olma riskini artırdığına dikkat çeken Knight, buna rağmen bu grupta fazla kilo oranlarının daha düşük gözlendiğini ifade etti.
Araştırmada, beslenme biçiminin bir kedinin kilosunu belirleyen tek etken olmadığı vurgulandı. Yaş, cinsiyet, kısırlaştırılma durumu, aktivite düzeyi ve beslenme uygulamaları, fazla kilo riskiyle sürekli ilişkilendirilen diğer faktörler arasında yer alıyor.
Vegan beslenen kedilerde fazla kilo oranlarının neden daha düşük olduğu kesin olarak bilinmiyor. Araştırmada mamaların kendisi analiz edilmemiş olsa da bazı ticari vegan kedi mamalarının benzer et bazlı mamalara kıyasla daha yüksek lif, daha düşük kalori veya yağ içeriğine sahip olabileceği ve bunun kilo kontrolüne yardımcı olabileceği belirtiliyor. Enerji metabolizmasında ve yağsız vücut dokusunun korunmasında rol oynayan L-karnitin düzeylerindeki farklılıkların da potansiyel olarak etkili olabileceği ifade ediliyor.
Profesör Knight, bulguların bir başlangıç noktası olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Bu araştırmadan vegan diyetlerin kedileri fazla kilolu olmaya karşı kesin olarak koruduğu sonucuna varamayız ancak daha fazla araştırılmaya değer, tutarlı bir örüntü tespit ettik. Bir sonraki ideal adım, kedilerin ne yediğini, enerji alımlarını ve vücut kondisyonlarını doğrudan ölçen, daha geniş kapsamlı ve ileriye dönük bir araştırma olacaktır”
Knight ayrıca kedi sahiplerine beslenme konusunda uyarıda bulundu.
“Kedi sahipleri, kedilerinin beslenme açısından eksiksiz diyetlerle beslendiğinden her zaman emin olmalı ve tüm temel besin maddelerini sağlayacak şekilde uygun takviyeler içeren ticari vegan mamaları tercih etmelidir”
Araştırmanın bağlantısı: https://www.frontiersin.org/journals/animal-science/articles/10.3389/fanim.2026.1939965/full
Prof. Andrew Knight’ın bağlı olduğu kurumlar:
School of Veterinary Medicine, College of Environmental and Life Sciences, Murdoch University, Perth, Avustralya
School of Environment and Science, Griffith University, Brisbane, Avustralya
Faculty of Health and Wellbeing, University of Winchester, Winchester, Birleşik Krallık
Sustainable Pet Food Foundation, Londra, Birleşik Krallık
